به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، بازارهای مالی جهان در ماههای اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر همزمان عوامل اقتصادی و ژئوپلیتیکی قرار گرفتهاند. از یک سو دادههای اقتصادی، سیاستهای پولی و عملکرد شرکتهای بزرگ مسیر سرمایهگذاری را تعیین میکنند و از سوی دیگر تنشهای سیاسی و امنیتی در مدت کوتاهی روند بازارها را تغییر دادهاند.
گزارش سیانبیسی از تحولات اخیر در بازارهای آسیا، نشانگر نمونهای روشن از این وضعیت است؛ جایی که سرمایهگذاران در عین نگرانی از افزایش تنشهای خاورمیانه، به سیگنالهای مثبت اقتصادی و عملکرد شرکتهای بزرگ جهانی واکنش نشان دادهاند.
رشد بازارهای استرالیا و ژاپن همگام با والاستریت
بلومبرگ گزارش داد که بازارهای سهام استرالیا و ژاپن در معاملات روز جمعه افزایش یافتند؛ حرکتی که تا حد زیادی بازتاب رشد بازارهای آمریکا در شب قبل بود. در والاستریت، شاخص S&P 500 با رشد ۱٫۰۲ درصدی به رکورد تاریخی ۷۲۰۹ واحد رسید و برای نخستین بار از مرز ۷۲۰۰ واحد عبور کرد. همزمان شاخص فناوریمحور نزدیک نیز با رشد ۰٫۸۹ درصدی رکورد جدیدی ثبت کرد و شاخص داوجونز حدود ۱٫۶۲ درصد افزایش یافت.
این عملکرد قوی در بازارهای آمریکا، عمدتاً تحت تأثیر گزارشهای مالی فراتر از انتظار شرکتهای بزرگ از جمله اپل و کاترپیلار شکل گرفت. به گفته تحلیلگران، سودآوری قدرتمند شرکتهای فناوری و صنعتی باعث شد سرمایهگذاران تا حد زیادی نگرانیهای مربوط به دادههای اقتصادی ضعیفتر آمریکا را نادیده بگیرند.
تأثیر تعطیلات اول ماه مه بر بازارهای آسیا
این در شرایطی است که بخش بزرگی از بازارهای مالی آسیا به دلیل تعطیلات روز کارگر تعطیل بودند و همین موضوع حجم معاملات منطقه را کاهش داد. با این حال، بازارهایی که باز بودند واکنش مثبتی نشان دادند.
در همین راستا شاخص S&P/ASX 200 در استرالیا با رشد ۰٫۷۴ درصدی به ۸۷۲۹٫۸ واحد رسید و به این ترتیب به روند نزولی هشتروزه خود پایان داد. در ژاپن نیز شاخص Nikkei 225 با رشد ۰٫۳۸ درصدی به ۵۹۵۱۳ واحد رسید، در حالی که شاخص گستردهتر Topix پس از افت اولیه، در نهایت ۰٫۰۴ درصد افزایش یافت و در سطح ۳۷۲۸ واحد بسته شد.
در مقابل، برخی بازارهای دیگر منطقه عملکرد ضعیفتری داشتند؛ شاخص Hang Seng هنگکنگ حدود ۱٫۲۸ درصد کاهش یافت و شاخص Kospi کره جنوبی نیز بیش از ۱٫۳ درصد افت کرد.
مداخله ارزی ژاپن و تقویت ین
یکی از مهمترین تحولات بازارهای مالی در شرق آسیا به تحرکات بازار ارز ژاپن مربوط میشود. گزارشها حاکی از آن است که دولت ژاپن برای جلوگیری از سقوط بیشتر ارزش ین در بازار ارز مداخله کرده است.
در پی این گزارشها، ارزش ین در برابر دلار اندکی تقویت شد و نرخ برابری دلار با ین در محدوده ۱۵۶٫۵ قرار گرفت. این در حالی است که این ارز در ابتدای هفته حتی از مرز ۱۶۰ ین در برابر دلار عبور کرده و به بالاترین سطح دو سال اخیر رسیده بود.
بر اساس گزارش رویترز، دولت ژاپن در سالهای اخیر بارها برای حمایت از ین وارد بازار ارز شده است، زیرا تضعیف شدید این ارز میتواند هزینه واردات انرژی و مواد غذایی را برای اقتصاد ژاپن افزایش دهد.
سایه تنشهای ژئوپلیتیکی بر بازار انرژی
در کنار تحولات بازار سهام، بازار انرژی نیز تحت تأثیر تنشهای ژئوپلیتیکی قرار گرفت. گزارش پایگاه خبری Axios مبنی بر احتمال بررسی گزینههای نظامی آمریکا علیه ایران باعث شد قیمت نفت برنت بهطور موقت تا حدود ۱۲۶ دلار در هر بشکه افزایش یابد.
با این حال، این افزایش دوام چندانی نداشت و در پایان معاملات، قرارداد ماه ژوئن نفت برنت در حدود ۱۱۴٫۰۱ دلار بسته شد. همچنین نفت وست تگزارش اینترمدییت (WTI) آمریکا حدود ۰٫۶۱ درصد افزایش یافت و به ۱۰۵٫۷۱ دلار رسید.
کارشناسان انرژی معتقدند بازار نفت بهشدت به تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه حساس است، زیرا این منطقه بخش بزرگی از عرضه جهانی نفت را تأمین میکند.
دادههای اقتصادی آمریکا؛ رشد کمتر از انتظار
در حوزه اقتصاد کلان، وزارت بازرگانی آمریکا اعلام کرد تولید ناخالص داخلی این کشور در سهماهه نخست سال با نرخ سالانه ۲ درصد رشد کرده است. این رقم نسبت به رشد ۰٫۵ درصدی سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ بهبود نشان میدهد، اما همچنان کمتر از پیشبینی ۲٫۲ درصدی اقتصاددانان والاستریت است.
بر اساس تحلیل اقتصاددانان، این اختلاف میان پیشبینیها و دادههای واقعی میتواند نشانهای از کند شدن تدریجی رشد اقتصادی آمریکا در شرایط نرخ بهره بالا باشد.
مجموع تحولات اخیر نشان میدهد که بازارهای مالی جهانی در شرایطی پیچیده و چندلایه قرار دارند. از یک سو عملکرد قوی شرکتهای بزرگ و رکوردشکنی شاخصهای والاستریت به سرمایهگذاران سیگنال مثبتی میدهد و موجب افزایش قیمت سهام در برخی بازارها شده است. از سوی دیگر، دادههای اقتصادی نهچندان قدرتمند و تنشهای ژئوپلیتیکی – بهویژه در خاورمیانه – همچنان ریسکهای مهمی برای بازارهای جهانی محسوب میشوند.
در چنین فضایی، بسیاری از تحلیلگران معتقدند روند کوتاهمدت بازارها بیش از هر چیز به دو عامل کلیدی بستگی خواهد داشت: مسیر سیاستهای پولی در اقتصادهای بزرگ و تحولات ژئوپلیتیکی که میتوانند بهسرعت بر بازار انرژی و جریان سرمایه در جهان تأثیر بگذارند.